Manual de acceso ás licitacións

Manual de acceso ás licitacións Marca gráfica da Xunta de Galicia

A contratación pública é unha gran oportunidade para PYMES e autónomos, pero é necesario ser moi coidadoso á hora de presentar as ofertas ás licitacións para evitar quedarse fora por algún erro facilmente remediable. Neste manual queremos dar información clara e pautas para facilitar o acceso á contratación pública, dende onde buscar as licitacións ata axuda na elaboración e presentación das ofertas mellorando a concorrencia aos procesos de licitación e a competencia das nosas empresas co acceso a novos nichos de negocio.

Marca gráfica da Xunta Consultiva de Contratación Administrativa

Acceso á información

Como podo acceder á información sobre as licitacións do sector público autonómico?

Segundo o tipo de procedemento de que se trate existen distintas fontes de información das licitacións convocadas (diarios oficiais, prensa,…) pero, na actualidade, o xeito máis sinxelo de atopar esa información é por internet, en concreto a través dos chamados “perfís do contratante” e das “Plataformas de contratación”.

Neles atopará información sobre aqueles procedementos aos que o Texto Refundido da Lei de Contratos do sector público (en adiante TRLCSP) esixe dar publicidade o que, no caso da Administración pública, son todos agás os contratos menores e os negociados sen publicidade.

Que é un perfil de contratante? Que datos se publican no perfil?

Un perfil de contratante é un repositorio dinámico de información que da conta da actividade contractual dos órganos de contratación das entidades do sector público. A el accedese por Internet, a través da páxina web institucional da Consellería, da empresa pública, do organismo autónomo, etc., e tamén a través das plataformas de contratos ás que de seguido faremos referencia.

Exemplo de ligazón ao perfil do contratante

O ART. 53.2 do TRLCSP apunta que “o perfil de contratante poderá incluír calquera datos e informacións referentes á actividade contractual do órgano de contratación” e pon, a título de exemplo, os seguintes:

Exemplo de publicación de anuncio no DOG

A súa finalidade é asegurar a transparencia e o acceso á información contractual do sector público. Con ese fin o TRLCSP esixe que a forma de acceso ao perfil de contratante de cada entidade se especifique nos seus pregos e nos anuncios de licitación (art. 53.1).

  • os anuncios de información previa contemplados no artigo 141,
  • as licitacións en curso e a documentación relativa ás mesmas,
  • as contratacións programadas,
  • os contratos adxudicados,
  • os procedementos anulados, e
  • calquera outra información útil de tipo xeral, como puntos de contacto e medios de comunicación que poden utilizarse para relacionarse co órgano de contratación.

O TRLCSP sinala, en atención ao tipo de entidade do sector público de que se trate, cal debe ser o contido mínimo da información publicada no perfil:

Contidos mínimos do perfil de contratante dunha Administración Pública segundo o TRLCSP

  • Os anuncios de licitación de todos os expedientes non eximidos legalmente da aplicación do principio de publicidade (e dicir, os procedementos negociados sen publicidade e os contratos menores). 142.4 TRLCSP
  • Os anuncios de celebración de acordos marco (art. 197.2 TRLCSP)
  • A adxudicación dos contratos (art. 151.4 TRLCSP)
  • A formalización dos contratos con contía superior ás cantidades indicadas no artigo 138.3 (referido aos contratos menores) (art. 154.1 TRLCSP)

Contidos mínimos do perfil de contratante dos poderes adxudicadores que non son Administración pública segundo o TRLCSP

  • O que dispoñan as súas instrucións de contratación (que en todo caso deben estar publicadas no propio perfil)
  • A adxudicación dos contratos
  • En relación cos contratos suxeitos á regulación harmonizada (SARA), a publicación no perfil das licitacións e adxudicacións a que se refiren o parágrafo primeiro do apartado 1 do artigo 1421 e o parágrafo primeiro do apartado 2 do artigo 1542 do TRLCSP eximen de publicar en Diarios Oficiais nacionais, entendéndose que o principio de publicidade queda satisfeito coa publicación no DOUE e a inserción da correspondente información no perfil, sen prexuízo da utilización de medios adicionais con carácter voluntario (art. 190.b TRLCSP)
  • Para os contratos NON SARA, a inserción no perfil del contratante da información relativa á licitación dos contratos de importe superior aos 50.000 euros entende suficientemente cumpridas as exixencias derivadas do principio de publicidade, sen prexuízo, como se indicou anteriormente, de que as instrucións internas de contratación poidan arbitrar outras modalidades, alternativas ou adicionais, de difusión (art. 191.c TRLCSP)

1Todos excepto negociados sen publicidade e menores.

2Contratos de contía superior a 100.000 euros ou, no caso de contratos de xestión se servizos públicos, cando o orzamento de gastos de primeiro establecemento sexa igual ou superior a dito importe ou o seu prazo de duración exceda de cinco anos.

Contidos mínimos do Perfil doutros entes que non son poderes adxudicadores segundo o TRLCSP

  • Os que dispoñan as súas instrucións de contratación (que en todo caso deben estar publicadas na web)
  • Sempre: a adxudicación dos contratos

Que son as plataformas de contratación?

Obviamente, a consulta de todas e cada unha das sedes electrónicas e webs de órganos de contratación dun territorio pode resultar unha busca lenta e desalentadora para licitadores e interesados, razón pola que a Lei 30/2007, de contratos do sector público, preveu a creación de Plataformas de contratos de carácter electrónico, que, ben de ámbito estatal, autonómico ou local, reúnen a través dun único punto de acceso, todos os perfís do seu territorio (actual artigo 334 do TRLCSP).

Neste momento estas son as Plataformas –de ámbito estatal e autonómico– en España: Plataforma do Estado, Aragón, Asturias, Cataluña, Galicia, Navarra, País Vasco, Valencia, Andalucía, Canarias, Cantabria, Castilla y La Mancha, Castilla y León, Extremadura, Baleares, Madrid, Murcia, La Rioja, Ceuta y Melilla.

A norma prevé que as Plataformas autonómicas e locais estean interconectadas coa Plataforma de Contratación do Estado na forma que se determine nos convenios que se conclúan ao efecto e actualmente se esta avanzado nese paso de integración da información.

Que podo atopar na plataforma de contratos públicos de Galicia (PCPG)?

Ámbito

Operativa para as Consellerías da Xunta de Galicia dende abril de 2008, no ano 2010 -polo Decreto 3/2010, do 8 de xaneiro- ampliou o seu ámbito de actuación e configurouse como un portal con vocación de integrar todos os perfís do territorio de Galicia.

Segundo o artigo 6º do citado Decreto, a adhesión a PCPG dos órganos de contratación das entidades do sector público da Xunta de Galicia é obrigatoria, e a dos órganos de contratación das entidades locais, universidades públicas galegas e demais entidades do sector público galego non autonómico terá carácter voluntario.

Actualmente pódese consultar a información de 228 perfís de órganos galegos, entre eles todos os órganos da Xunta de Galicia -e do seu sector público-, e os de 137 entidades locais(datos de abril 2016). A relación de entidades locais integrada na PCPG a pode consultar na propia Plataforma e no anexo 1 desta guía.

En tanto non acorden a súa incorporación á Plataforma de ámbito autonómico, a busca de información dos concellos e entidades locais non integrados deberá obtela a través de cada un dos seus perfís do contratante, é dicir, na súa propia páxina web.

Contido

A fin de asegurar os principios de transparencia e igualdade, así como o acceso público e sen custo á información contractual, os órganos de contratación da Administración xeral da Comunidade Autónoma e das entidades instrumentais do sector público autonómico introducirán no seu perfil do contratante e na Plataforma de Contratos públicos de Galicia, respecto dos procedementos abertos, e mentres a licitación atópese en tramitación, toda a documentación contractual dispoñible, incluíndo en todo caso os pregos de cláusulas administrativas e de prescricións técnicas particulares e os proxectos das obras.

Nos procedementos restrinxidos e negociados proporcionarase aos licitadores o acceso electrónico a toda a documentación contractual necesaria para a elaboración das ofertas unha vez realizada a invitación, salvo que se puxo xa á súa disposición desde o momento do anuncio de licitación, no seu caso.

Os órganos de contratación poderán incluír nos pregos, en función da natureza e complexidade dos contratos, un prazo para que os licitadores poidan solicitar as aclaracións que estimen pertinentes sobre o seu contido, a través de medios electrónicos. As respostas, que deberán emitirse no prazo máximo sinalado no prego, terán carácter vinculante para os órganos de contratación e deberán facerse públicas no perfil do contratante e na Plataforma de Contratos públicos de Galicia para garantir a igualdade e concorrencia no proceso de licitación.

A través da Plataforma de Contratos públicos de Galicia ponse á disposición de licitadores e interesados un medio oficial para acceder a todas as informacións difundidas nos perfís de contratante das entidades do sector público adscritas:

  1. Buscador de anuncios de licitación.
  2. Publicación de adxudicacións e formalización de contratos.
  3. Información dos diferentes estados dos procedementos publicados.
  4. Acceso aos perfís de contratante das entidades adheridas.
  5. Información de contacto coas entidades e órganos de contratación (número de teléfono, fax, enderezo postal e conta de correo electrónico).
  6. Instrucións internas de licitación de entes, organismos e entidades do sector público que non teñan o carácter de administracións públicas.
  7. Servizo de avisos de publicación mediante o que os interesados poderán recibir gratuitamente no seu enderezo de correo electrónico avisos sobre novos procedementos publicados ou sobre a modificación ou cambio de estado dos xa publicados; e
  8. Outros servizos vinculados aos procedementos de contratación

En concreto, e atendendo ao procedemento que se utilice, a información básica de cada licitación conterá:

  1. Identificación do órgano de contratación,
  2. Importe do contrato,
  3. Pregos e demais documentos de interese para a licitación,
  4. De ser o caso, composición das mesas de contratación, comité de expertos e organismos técnicos especializados que interveñan no proceso de adxudicación,
  5. Acceso aos anuncios publicados nos diarios oficiais (texto e/ou data de publicación),
  6. Lugar de presentación de ofertas e data e hora límite de presentación (con información do horario de rexistro da entidade e das condicións do envío de proposicións por correo certificado)
  7. E, de ser o caso, o lugar, a data e a hora do acto público de apertura de ofertas.

Garantía do momento da difusión da información

Como a difusión dalgunha desas informacións ten efectos legais, a PCPG conta cun dispositivo informático que garante e acredita a data e hora de inicio de difusión da información contida e as alteracións ou cambios dos principais actos publicados (anuncios, adxudicacións e formalizacións).

O selado de tempo acredítase pola estampación dun selo de saída -con indicación do dia e hora en que se publica a información-, que proporciona o Rexistro Telemático da Xunta de Galicia actuando como terceiro certificador (selo REXEL).

Podemos ver este selo nas seguintes pantallas:

Acreditación do momento da difusión do anuncio de licitación na PCPG Acreditación do momento da difusión da adxudicación na PCPG Acreditación do momento da difusión da formalización do contrato na PCPG

Información dos cambios dos datos publicados na PCPG

A PCPG conta, ademais cun HISTÓRICO DE CAMBIOS, isto é, unha pestana de consulta dos cambios de información e documentos que se produciron no procedemento dende a súa publicación.

Informacion da plataforma co histórico de cambios

Conta a PCPG con algún sistema de subscrición para que me cheguen ao meu correo electrónico anuncios das licitacións que me interesan?

Si, conta cun servizo polo que pode recibir, gratuitamente, avisos sobre os novos procedementos que se publican na Plataforma de Contratos Públicos de Galicia.

Segundo os seus intereses profesionais poderá definir as súas preferencias de subscrición en atención a tipo de organismo, tipo de procedementos e/ou tipo de contratos.

Pode acceder a este servizo na propia Plataforma

Páxina da plataforma para subscribirse aos avisos

Ademais, para facilitarlle o acceso xa temos dispoñible en Apple Store e Google Play a aplicación móbil da Plataforma de Contratos Públicos de Galicia (PCPG) para a súa descarga en móbiles e tabletas (versións IOS e Android).

A aplicación móbil permite consultar facilmente os últimos contratos publicados na plataforma galega, os contratos que están con prazo aberto de presentación de ofertas, publicacións por perfil, e, en cada contrato, terase acceso a toda a información dispoñible na (versión web: pregos, lugar e data límite de presentación de ofertas, lugar e horarios de apertura de plicas, etc.

Tamén se pode descargar dende o enlace que consta no portal público da propia PCPG.

Acceso á descarga da aplicación móbil desde a portada

Tipos de contratos

Contratos de obras

De acordo co artigo 6 TRLCSP, son contratos de obras aqueles que teñen por obxecto a realización dunha obra ou a execución dalgún dos traballos enumerados no Anexo I ou a realización por calquera medio dunha obra que responda as necesidades especificadas pola entidade do sector público contratante. Ademais destas prestacións, o contrato poderá comprender, no seu caso, a redacción do correspondente proxecto.

Por “obra” entenderase o resultado dun conxunto de traballos de construción ou de enxeñería civil, destinado a cumprir en por si unha función económica ou técnica, que teña por obxecto un ben inmoble.

O Anexo I do TRLCSP sinala como actividades propias deste tipo de contrato a preparación de obras –demolicións, perforacións, sondaxes-, a construción xeral de inmobles e obras de enxeñería civil, a instalación de edificios e obras –instalación eléctrica, illamento térmico, acústico e antivibratorios, fontanería-, o acabado de edificios e obras, e o aluguer de equipo de construción ou demolición dotado de operario.

Contrato de servizos

O artigo 10 TRLCSP di que “son contratos de servizos aqueles cuxo obxecto son prestacións de facer consistentes no desenvolvemento dunha actividade ou dirixidas á obtención dun resultado distinto dunha obra ou unha subministración. A efectos de aplicación desta Lei, os contratos de servizos divídense nas categorías enumeradas no Anexo II”. Neste anexo do TRLCSP faise unha enumeración dos distintos servizos entre os máis comúns podemos citar: de mantemento e reparación, de transporte, de telecomunicación, financeiros, informática, investigación, contabilidade, enquisas, consultores, arquitectura, enxeñería, publicidade, limpeza, servizos xurídicos, servizos sociais…

Contrato de subministracións

Segundo o artigo 9 TRLCSP, son contratos de subministración os que teñen por obxecto a adquisición, o arrendamento financeiro, ou o arrendamento, con ou sen opción de compra de produtos ou bens mobles.

En todo caso, consideraranse contratos de subministración os seguintes:

  • Aqueles nos que o/a empresario/a se obrigue a entregar unha pluralidade de bens de forma sucesiva e por prezo unitario sen que a contía total defínase con exactitude ao tempo de celebrar o contrato, por estar subordinadas as entregas ás necesidades do adquirente (por exemplo, subministración de xiringas para o Sergas).
  • Os que teñan por obxecto a adquisición e o arrendamento de equipos e sistemas de telecomunicacións ou para o tratamento da información, os seus dispositivos e programas, e a cesión do dereito de uso destes últimos, a excepción dos contratos de adquisición de programas de computador desenvolvidos a medida, que se considerarán contratos de servizos.

    Por exemplo, sería contrato de subministración a adquisición dun programa de computador xenérico, como Windows ou Microsoft Office, pero sería contrato de servizos a adquisición dun programa específico desenvolvido por unha empresa para un ente concreto.

  • Os de fabricación, polos que a cousa ou cousas que haxan de ser entregadas polo/a empresario/a deban ser elaboradas con arranxo a características peculiares fixadas previamente pola entidade contratante, aínda cando esta obríguese a achegar, total ou parcialmente, os materiais precisos.

    Non se considerarán contratos de subministracións:

    • Os contratos que teñan por obxecto programas de computador, os contratos relativos ás propiedades incorporais (dereitos de autor, ou de patente) ou valores negociables (accións, letras de cambio, cheques, pagares …).

Contrato de xestión de servizo público

De acordo co artigo 8.1 TRLCSP, “o contrato de xestión de servizos públicos é aquel en cuxa virtude unha Administración Pública ou unha Mutua de Accidentes de Traballo e Enfermidades Profesionais da Seguridade Social, encomenda a unha persoa, natural ou xurídica, a xestión dun servizo cuxa prestación foi asumida como propia da súa competencia pola Administración ou Mutua encomendante. As Mutuas de Accidentes de Traballo e Enfermidades Profesionais só poderán realizar este tipo de contrato respecto da xestión da prestación de asistencia sanitaria”.

Trátase de prestar servizos públicos, como a educación, a sanidade, ou o transporte público, a través de entidades (colexios, clínicas privadas, empresas de transporte) que serán xestores directos do servizo e, a Administración intervén exercendo poderes de control e policía sobre a prestación deses servizos.

Contrato de concesión de obra pública

Este contrato é, xeralmente, o utilizado para as grandes infraestruturas como exemplo, a construción dunha autoestrada por unha empresa privada a cambio do dereito para explotala durante un período longo de tempo.

O artigo 7.1 TRLCSP establece que a concesión de obras públicas é un contrato que ten por obxecto a realización polo concesionario dalgunhas das prestacións a que se refire o artigo 6 (contrato de obras), incluídas as de restauración e reparación de construcións existentes, así como a conservación e mantemento dos elementos construídos, e no que a contraprestación a favor daquel consiste, ou ben unicamente no dereito para explotar a obra, ou ben no devandito dereito acompañado do de percibir un prezo.

O artigo 7.2 LSCP sinala que o contrato se executa a risco e ventura do contratista e poderá comprender ademais:

  • A adecuación, reforma e modernización da obra
  • Actuacións de reposición e gran reparación

Principais procedementos de contratación

Procedemento aberto

Este procedemento defínese como aquel en que todo/a empresario/a poderá presentar unha proposición, quedando excluída toda negociación dos termos do contrato cos licitadores.

O órgano competente para a valoración das proposicións será a chamada “mesa de contratación” que cualificará a documentación presentada e procederá á apertura e exame das proposicións (a oferta técnica e/ou económica, propiamente dita), formulando a correspondente proposta de adxudicación ao órgano de contratación, para que este, posteriormente, adxudique o contrato.

Procedemento restrinxido

Neste procedemento só poderán presentar ofertas aquelas persoas empresarias previamente seleccionadas polo órgano de contratación en atención á súa solvencia.

  1. O órgano de contratación, con carácter previo ao anuncio da licitación, fixará os criterios obxectivos de solvencia con arranxo aos cales serán elixidos os candidatos que serán convidados a presentar ofertas.
  2. Ábrese un período de recepción das solicitudes de participación.
  3. O órgano de contratación, comprobada a personalidade e a solvencia dos solicitantes, seleccionará a un número de candidatos que garantan unha competencia efectiva (nunca menos de cinco) e convidaralles, simultaneamente e por escrito, a presentar as súas proposicións.

Procedemento negociado con e sen publicidade

A adxudicación no procedemento negociado recaerá no licitador xustificadamente elixido polo órgano de contratación, tras consultar con distintos candidatos e negociar con eles as condicións económicas ou técnicas do contrato que se determinen no prego de cláusulas administrativas particulares.

Este procedemento, baseado na capacidade negociadora da administración, só poderá utilizarse en supostos taxados no propio texto refundido (nos artigos 170 a 175). Algúns deses supostos esixirán a previa publicación dun anuncio de licitación segundo as regras xerais da publicidade dos contratos (nos casos previstos no art. 177) e outros non. Neste último caso, nos que a publicidade non é esixible, convidarase a negociar a un mínimo de tres empresas capacitadas para a realización do obxecto contractual, sempre que iso sexa posible.

Diálogo competitivo

No diálogo competitivo, o órgano de contratación dirixe un diálogo cos candidatos seleccionados, previa solicitude dos mesmos, a fin de desenvolver unha ou varias solucións susceptibles de satisfacer as súas necesidades e que servirán de base para que os candidatos elixidos presenten unha oferta.

Utilízase en casos de contratos particularmente complexos, cando o órgano de contratación non se atopa obxectivamente capacitado para definir os medios técnicos aptos para satisfacer as súas necesidades ou obxectivos, ou para determinar a cobertura xurídica ou financeira dun proxecto.

Séguese o procedemento establecido para o procedemento restrinxido, coa excepción de que no caso de que se decida limitar o número de empresas ás que se convidará a tomar parte no diálogo, este non poderá ser inferior a tres.

O órgano de contratación proseguirá o diálogo ata que se atope en condicións de determinar, despois de comparalas, se é preciso, as solucións que poidan responder as súas necesidades.

Tras declarar pechado o diálogo e informar diso a todos os participantes, o órgano de contratación convidaralles a que presenten a súa oferta final, baseada na solución ou solucións presentadas e especificadas durante a fase de diálogo.

Contratos menores

Son aqueles que celebren as Administracións Públicas que poderán adxudicarse directamente a calquera empresario/a con capacidade de obrar e que conte coa habilitación profesional necesaria para realizar a prestación.

Considéranse así os de importe inferior a 50.000,00€, cando se trate de contratos de obras, ou a 18.000,00€, cando se trate doutros contratos. Non poden durar máis dun ano, sen posibilidade de prórroga.

Para a súa tramitación só esixirá a aprobación do gasto e a incorporación ao mesmo da factura correspondente. No contrato de obras, ademais, deberá engadirse o orzamento das obras, sen prexuízo de que deba existir o correspondente proxecto cando as normas específicas así o requiran.

En resumo

Táboa resumo sobre a publicidade e a necesidade de invitación segundo os tipos de procedemento:
Procedemento Publicidade Necesidade de invitación Particularidades
Aberto SI NON

Poderá participar nel todo/a empresario/a interesado/a na licitación, que será anunciada na Plataforma de Contratación e nos Boletíns de información correspondentes.(DOG, BOP,BOE, DOUE).

Restrinxido SI SI

Neste procedemento, as empresas interesadas van solicitar ao órgano de contratación, participar na licitación. O órgano de contratación vai avalialas e a seleccionar ás máis solventes, ás que convidará a presentar a súa oferta.

Negociado con publicidade SI SI

Segundo o disposto no anuncio o órgano de contratación vai negociar as condicións do contrato cunha ou varias das empresas, antes de adxudicalo.

Neste caso, o anuncio vaise publicar no BOE ou no boletín oficial correspondente para que calquera empresario/a interesado poida participar.

Negociado sen publicidade NON SI

Neste procedemento van negociar as condicións do contrato, pero neste caso non se vai a dar publicidade á licitación e a entidade pública vai convidar ás empresas que considere, en función de criterios tales como a experiencia. Nestes casos, o órgano de contratación debe convidar polo menos a tres empresas.

Diálogo competitivo SI SI

O órgano de contratación, vai negociar coas empresas non xa as condicións do contrato, senón o obxecto mesmo, posto que este procedemento utilízase cando se ten unha necesidade pero non se sabe a mellor maneira de cubrila.

As empresas que van propoñer ao órgano de contratación a mellor solución selecciónanse igual que no procedemento restrinxido a través de invitación a varias empresas seleccionadas de entre aquelas que o soliciten.

Contratos menores NON SI

Os contratos menores identifícanse pola súa contía (aplícase soamente para o caso de contratos de obras por importe inferior a 50.000,00€ e de servizos e subministración por importe inferior a 18.000,00€) e duración (non poden ter unha duración superior a un ano).

O prazo para a recepción de ofertas será o que razoablemente sexa necesario para preparar estas, atendida a complexidade do contrato.

Estes contratos tramítanse de forma simplificada a través do envío dun orzamento por unha empresa interesada e a aceptación do mesmo pola entidade.

Cadro resumo das cuantías TRLCSP (sen IVE)
Tipo Contrato menor 138.3 Negociado 3 ofertas 169.2 Negociado con publicidade (x cuantía: perfil) 142.4 Aberto non harmonizado (DOG) 142.1 Harmonizado(DOUE/BOE/DOG) 142.2
Obras <50.000,00€ ≤200.000,00€ 177.2 >200.000,00€ a <1.000.000,00€ 171 ≥1.000.000,00€ a <5.225.000,00€ 14 ≥5.225.000,00€ 14
Subministración <18.000,00€ ≤60.000,00€ 177.2 >60.000,00€ a <100.000,00€ 173 ≥100.00,00€ a <209.000,00€ 15 ≥209.000,00€ 15
Servizos <18.000,00€ ≤60.000,00€ 177.2 >60.000,00€ a <100.000,00€ 174 ≥100.000,00€ a <209.000,00€ 16 ≥209.000,00€ 16

Pregos de cláusulas

Pregos de cláusulas administrativas particulares (PCAP)

Son os documentos mais importantes da licitación. Nestes documentos concrétanse todos os detalles específicos do contrato de que se trate e do procedemento e forma de adxudicación. Tamén os pactos e condicións definidores dos dereitos e obrigacións das partes do contrato. A súa lectura é obrigada se vai acceder a unha licitación.

Estes son algúns dos contidos que atopará no PCAP:

  1. Os elementos do contrato. O obxecto, presuposto e prezo, prazo de execución, a capacidade e a solvencia que nos piden para poder ofertar, etc.
  2. A adxudicación do contrato. O procedemento, como e onde debemos presentar as ofertas, de que forma se vai seleccionar a empresa contratista e como se realizará a formalización do contrato.
  3. A execución do contrato. Como vai ser a execución, que obrigas laborais, sociais e económicas ten que cumprir a empresa contratista, seguros que nos esixen, que prazos e penalizacións haberá se non cumprimos adecuadamente o contrato, como será o pago do prezo, a propiedade dos traballos, a modificación e resolución do contrato, de ser o caso.
  4. As prerrogativas da Administración, Xurisdición e Recursos. Aquí defínense, os privilexios e a xurisdición que se vai a aplicar no caso de non haber acordo entre as partes e como se deben cursar os recursos.
  5. Os diferentes anexos e modelos que debemos utilizar xunto a oferta.

Pode consultar a relación completa dos contidos, e os específicos segundo o tipo de contrato ao que se presente (obras, xestión de servizo público, subministración e/ou servizos) no Informe 35/08, do 25 de abril de 2008. «Recomendación da Xunta Consultiva de Contratación Administrativa sobre contido básico dos pregos de cláusulas administrativas particulares comúns para todo tipo de contratos administrativos» e, en canto non se atope derrogado, no artigo 67 do Regulamento Xeral da Lei de contratos das administracións públicas (aprobado por Real Decreto 1098/2001).

Cando non é necesario elaborar pregos de cláusulas administrativas particulares?

O PCAP non será esixible no procedemento de dialogo competitivo* (art. 109.3 TRLCSP), nos contratos menores (Art.111 TRLCSP), e nos contratos tramitados polo procedemento de emerxencia (Art. 113 TRLCSP). Ademais, nos contratos que se formalicen e executen no estranxeiro, o PCAP pode ser substituído polo propio clausulado do contrato (Disposición adicional primeira, 1.c. TRLCSP).

* Neste caso os pregos serán substituídos polo documento descritivo do artigo 181.1 do TRLCSP.

Pregos de Prescricións Técnicas (PPT)

Nestes documentos concrétanse as prescricións técnicas particulares que han de rexer a realización da prestación e definen as súas calidades, definindo con detalle as características da obra, servizo ou subministración que necesita a Administración, así como aqueles aspectos de mellora que van poder valorarse nas ofertas.

O PPT conterá, polo menos, os seguintes extremos:

  1. Características técnicas que haxan de reunir os bens ou prestacións do contrato (débense utilizar termos de rendemento ou de funcionalidade, é dicir, en ningún caso pódense pedir marcas ou fabricacións determinadas).
  2. Prezo de cada unha das unidades en que se descompón o orzamento e número estimado das unidades para subministrar.
  3. No seu caso, requisitos, modalidades e características técnicas das variantes.

Como podo acceder aos pregos?

Pode acceder aos pregos das distintas licitacións na Plataforma de Contratos Públicos de Galicia:

Sección dos pregos na PCPG

Requisitos para licitar

Quen pode contratar co sector público?

Poden contratar co sector publico as persoas naturais ou xurídicas, españolas ou estranxeiras que reúnan as seguintes condicións de aptitude:

  • Capacidade para contratar
  • Non atoparse incurso en circunstancia algunha determinante de prohibición ou incompatibilidade para contratar coa administración
  • Solvencia técnica ou profesional, e económica e financeira
  • Clasificación (cando proceda)
  • E, tamén cando proceda, ter a habilitación empresarial ou profesional que sexa esixible para a realización da actividade ou prestación que constitúa o obxecto do contrato

Como se acredita a capacidade para contratar?

A capacidade de obrar dos/as empresarios/as que fosen persoas xurídicas acreditarase mediante a escritura ou documento de constitución, os estatutos ou o acto fundacional, nos que consten as normas polas que se regula a súa actividade, debidamente inscritos, no seu caso, no Rexistro público que corresponda, segundo o tipo de persoa xurídica de que se trate.

Respecto ás persoas físicas, é a aptitude legal para ser titular de dereitos e obrigas e a posibilidade xurídica de exercer os seus dereitos e cumprir coas súas obrigas. Acredítase coa presentación do NIF do/a licitador/a.

Cales son as prohibicións de contratar?

Pode consultar a lista no artigo 60 do TRLCSP pero sinalamos aquí, como as máis frecuentes:

  • Ser condenadas mediante sentenza firme por delitos de terrorismo, constitución ou integración dunha organización ou grupo criminal, asociación ilícita, financiamento ilegal dos partidos políticos, trata de seres humanos, corrupción nos negocios, tráfico de influencias, suborno, prevaricación, fraudes, negociacións e actividades prohibidas aos funcionarios, delitos contra a Facenda Pública e a Seguridade Social, delitos contra os dereitos dos traballadores, malversación, branqueo de capitais, delitos relativos á ordenación do territorio e o urbanismo, a protección do patrimonio histórico e o medio ambiente, ou a pena de inhabilitación especial para o exercicio de profesión, oficio, industria ou comercio.

    A prohibición de contratar alcanzará ás persoas xurídicas que sexan declaradas penalmente responsables, e a aquelas cuxos administradores ou representantes, o sexan de feito ou de dereito, vixente o seu cargo ou representación e ata o seu cesamento, atopásense na situación mencionada neste apartado.

  • Ser sancionadas con carácter firme por infracción grave en materia profesional, de falseamento da competencia, de integración laboral e de igualdade de oportunidades e non discriminación das persoas con discapacidade, ou de estranxeiría, de conformidade co establecido na normativa vixente; por infracción moi grave en materia ambiental, de acordo co establecido na Lei 21/2013, do 9 de decembro, de avaliación ambiental; na Lei 22/1988, do 28 de xullo, de Costas; na Lei 4/1989, do 27 de marzo, de Conservación dos Espazos Naturais e da Flora e Fauna Silvestres; na Lei 11/1997, do 24 de abril, de Envases e Residuos de Envases; na Lei 10/1998, do 21 de abril, de Residuos; no Texto Refundido da Lei de Augas, aprobado por Real Decreto Lexislativo 1/2001, do 20 de xullo, e na Lei 16/2002, do 1 de xullo, de Prevención e Control Integrados da Contaminación; ou por infracción moi grave en materia laboral ou social, de acordo co disposto no Texto Refundido da Lei sobre Infraccións e Sancións na Orde Social, aprobado polo Real Decreto Lexislativo 5/2000, do 4 de agosto, así como pola infracción grave prevista no artigo 22.2 do citado texto.

  • Solicitar a declaración de concurso voluntario, ser declaradas insolventes en calquera procedemento, acharse declaradas en concurso, salvo que neste adquirise a eficacia un convenio, estar suxeitos a intervención xudicial ou ser inhabilitados conforme á Lei 22/2003, do 9 de xullo, Concursal, sen que concluíse o período de inhabilitación fixado na sentenza de cualificación do concurso.

  • Non acharse ao corrente no cumprimento das obrigacións tributarias ou de Seguridade Social impostas polas disposicións vixentes, nos termos que regulamentariamente se determinen; ou no caso de empresas de 50 ou máis traballadores, non cumprir o requisito de que polo menos o 2 por cento dos seus empregados sexan traballadores con discapacidade, de conformidade co artigo 42 do Real Decreto Lexislativo 1/2013, do 29 de novembro, polo que se aproba o Texto Refundido da Lei Xeral de dereitos das persoas con discapacidade e da súa inclusión social, nas condicións que regulamentariamente se determinen.

  • En relación co cumprimento das súas obrigacións tributarias ou coa Seguridade Social, considerarase que as empresas se atopan ao corrente no mesmo cando as débedas estean aprazadas, fraccionadas ou se acordou a súa suspensión con ocasión da impugnación de tales débedas.

  • Incorrer en falsidade ao efectuar a declaración responsable á que se refire o artigo 146 ou ao facilitar calquera outros datos relativos á súa capacidade e solvencia, ou incumprir, por causa que lle sexa imputable, a obrigación de comunicar a información que corresponda en materia de clasificación e a relativa aos rexistros de persoas licitadoras e empresas clasificadas.

  • Estar afectado por unha prohibición de contratar imposta en virtude de sanción administrativa firme, con arranxo ao previsto na Lei 38/2003, do 17 de novembro, Xeral de Subvencións, ou na Lei 58/2003, do 17 de decembro, Xeral Tributaria.

  • Deixar de formalizar o contrato, que foi adxudicado ao seu favor, nos prazos previstos no artigo 156.3 por causa imputable á persoa adxudicataria.

  • Incumprir as cláusulas que son esenciais no contrato, incluíndo as condicións especiais de execución establecidas de acordo co sinalado no artigo 118, cando devandito incumprimento fose definido nos pregos ou no contrato como infracción grave, concorrendo dolo, culpa ou neglixencia no/a empresario/a, e sempre que dese lugar á imposición de penalidades ou á indemnización de danos e prexuízos.

  • Dar lugar, por causa da que fosen declarados culpables, á resolución firme de calquera contrato celebrado cunha entidade do sector público.

As prohibicións de contratar afectarán tamén a aquelas empresas das que, por razón das persoas que as rexen ou doutras circunstancias, poida presumirse que son continuación ou que derivan, por transformación, fusión ou sucesión, doutras empresas nas que concorresen aquelas.

Como se acredita a solvencia da empresa?

Trátase de demostrar que son capaces de executar o contrato. Para elo, os pregos ou as invitacións sinalarán una serie de requisitos que entenden mínimos para conseguir una execución óptima do mesmo. Estes requisitos atenden fundamentalmente á solvencia técnica ou profesional e mais á solvencia económica e financeira.

Os requisitos solicitados deberán acreditarse mediante a aportación dos certificados ou documentos que para cada caso se determinen polo órgano de contratación nos pregos, anuncios, invitacións ou, no seu defecto regulamentariamente.

Solvencia técnica ou profesional

Vai depender do tipo de contrato:

  • Se se trata dun contrato de obras, a solvencia acreditase por un ou varios dos seguintes medios (Art. 76 TRLCSP):
    • Declaración cunha relación de obras dos últimos 10 anos,
    • Declaración dos técnicos ou unidades técnicas de que dispoñan para a execución das obras, sobre todo das persoas responsables do control de calidade,
    • Títulos académicos e profesionais do/a empresario/a, dos/as directivos/as e sobre todo dos/as responsables das obras,
    • Medidas de xestión medioambiental,
    • Declaración sobre a plantilla media anual,
    • Declaración sobre a maquinaria, material e equipo técnico para executar as obras.
  • Se estamos ante un contrato de subministracións (art. 77 TRLCSP):
    • Declaración cunha relación de subministracións dos últimos 5 anos,
    • Declaración dos técnicos ou unidades técnicas de que dispoñan para a execución do contrato, sobre todo das persoas responsables do control de calidade,
    • Descrición das instalacións técnicas, das medidas para garantir a calidade e dos medios de estudio e investigación da empresa,
    • Control efectuado pola entidade do sector público contratante ou, no seu nome, por un organismo oficial competente do Estado no que o/a empresario/a estea establecido. Este control versará sobre a capacidade de produción do/a empresario/a e, se fose necesario, sobre os medios de estudio e investigación con que conta, así como os medios dos que conta para o control de calidade.
    • Mostras, descricións, fotos dos produtos, certificados dos servizos oficiais do control de calidade…
  • E ante un contrato de servizos (artigo 78 TRLCSP):
    • Declaración cunha relación de servizos dos últimos 5 anos,
    • Declaración dos técnicos ou unidades técnicas de que dispoñan para a execución das obras, sobre todo das persoas responsables do control de calidade,
    • Descrición das instalacións técnicas, das medidas empregadas para garantir a calidade, e dos medios de estudo e investigación da empresa,
    • Cando se trate de servizos ou traballos complexos, ou cando deban responder a un fin especial, un control efectuado pola entidade do sector público contratante ou, no seu nome, por un organismo oficial competente do Estado no que o/a empresario/a estea establecido. Este control versará sobre a capacidade técnica do/a empresario/a e, se fose necesario, sobre os medios de estudio e investigación con que conta, así como os medios dos que conta para o control de calidade.
    • As titulacións académicas e profesionais do/a empresario/a, dos/as directivos/as e sobre todo das persoas responsables do servizo,
    • Medidas de xestión medioambiental,
    • Declaración sobre a plantilla media anual,
    • Declaración sobre a maquinaria, material e equipo técnico para executar as obras,
    • Indicación da parte que vai subcontratar.

Solvencia Económica e Financeira (art. 75 TRLCSP)

Esta solvencia acreditase por un ou varios dos seguintes medios a elección do órgano de contratación:

  • Declaración do volume de negocios global ou específica ao ámbito da actividade obxecto do contrato por importe igual ou superior ao esixido na licitación (nos pregos, anuncios, invitacións ou regulamento)
  • Seguro de indemnización por riscos profesionais por importe igual ou superior ao esixido na licitación (nos pregos, anuncios, invitacións ou regulamento)
  • Patrimonio neto ou ratio entre activos e pasivos por importe igual ou superior ao esixido na licitación (nos pregos, anuncios, invitacións ou regulamento)

Integración da solvencia por medios externos

Pódese acreditar a solvencia por medios externos (outras empresas, por exemplo) sempre que demostremos que dispoñemos deles para a execución do contrato. Este é un aspecto que pode favorecer especialmente ás PEMES, pero sobre o que hai pouca experiencia. Por elo recoméndase tratalo co Organismo contratante en cada licitación se non está especificado nos pregos que documentación acreditaría en cada caso a disposición de ditos medios con suficiente solvencia.

Que a clasificación do contratista? Como podo conseguila?

Trátase dun documento expedido polo Ministerio de Facenda e AAPP que é obrigatorio para contratar coas Administracións Públicas a execución de contratos de obras cuxo valor estimado sexa igual ou superior a 500.000,00€.

O Ministerio de Facenda e AAPP facilita a obtención da clasificación empresarial por medios telemáticos. Na páxina web da Xunta consultiva estatal pódese obter información sobre o proceso: Clasificación de empresas

Unha vez obtido ou documento acreditativo dá clasificación da súa empresa poderá presentarse ás licitacións que a esixan.

A miúdo poderá observar que se pide clasificación a licitacións nas que no é obrigatoria, isto é, en contratos de obras que non alcanzan os 500.000,00€ e mesmo nalgúns contratos de servizos. Isto é unha practica habitual que pretende simplificar a documentación a achegar ás licitacións á aquelas empresas que posúen o documento de clasificación pero non impide, en modo algún, a que se presenten empresas que non teñan ese documento e que poderán acreditar a súa solvencia doutras formas permitidas na documentación contractual e que se sinalarán nos pregos, anuncios, etc.

Preguntas frecuentes sobre a contratación

Que é un bastanteo de poder? Quen o fai?

É o documento no que se acredita a comprobación por parte da Administración de que as facultades ou poderes dunha ou varias persoas físicas son suficientes para actuar en nome e representación dunha determinada persoa xurídica na realización de determinadas actuacións ante un organismo do sector público.

Quen realiza o bastanteo de poderes?

Para contratos convocados pola Xunta de Galicia ou calquera das súas entidades dependentes pode acudir aos asesores xurídicos das consellerías ou aos gabinetes xurídicos territoriais sitos en A Coruña. Lugo, Ourense, Pontevedra, Santiago e Vigo. Pode obter a dirección e teléfono chamando ao 012. É conveniente pedir cita previa.

Que documentos se teñen que aportar?

Para realizar o bastanteo requírese aportar escritura orixinal ou copia lexitimada por notario do poder, onde resulten claros os datos de identificación, nome e DNI, do apoderado, así como as facultades que ostenta, debendo constar que dita escritura está inscrita no Rexistro Mercantil (salvo que se trate dun poder especial para un expediente de contratación específico). Tamén se aportará o NIF do apoderado (ou copia autenticada).

O bastanteo de poderes está suxeito á unha taxa xeral da administración, regulada na Lei de Taxas, e as cotas están suxeitas a actualización anual; cun importe para o ano 2016 de 6,00€.

Que son as garantías? Como debo presentalas?

É o medio que ten a Administración para asegurar o cumprimento da execución do contrato. Poden ser provisionais (a todos os que se presenten á licitación) ou definitivas (a dispoñer unicamente pola persoa adxudicataria final).

No primeiro caso, coas garantías provisionais, poderase esixir ás persoas candidatas ou licitadoras, nunca mais do 3% do presuposto do contrato e esta garantía será devolta unha vez adxudicado o contrato (salvo que concorra algún incumprimento por parte do/a licitador/a).

No caso das garantías definitivas deberá aportala a persoa adxudicataria e xeralmente ascenderá a o 5% do importe de adxudicación.

Poden presentarse en efectivo ou en valores de débeda pública, aval, contrato de seguro de caución e, en determinados casos, a través dunha retención do prezo.

Que é o documento europeo único de contratación? Sobre as declaracións responsables

As declaracións responsables son os documentos asinados polo/a empresario/a ou representante da empresa nos que declara, baixo a súa responsabilidade, que cumpre cos requisitos para licitar que sinala o prego de cláusulas administrativas e que dispón da documentación que así o acredita. En xeral, veñen referidos ás condicións para contratar (declaración de ser posuidor de solvencias, de non estar incurso en ningunha prohibición de contratar, etc). Tamén inclúen algunhas esixencias derivadas de normativa autonómica (por exemplo, ser coñecedor/a do Código ético da administración autonómica, relacionar o grupo de empresas ao que se pertence, etc).

Para facilitar o seu cumprimento xeralmente se inclúen como documento anexo aos pregos de contratación.

Un deses documentos que verá nalgúns pregos ten a súa orixe na contratación no ámbito da Unión Europea e denomínase Documento Europeo unitario de contratación (en adiante DEUC).

O DEUC no é mais que unha declaración formal que achegan os/as licitadores/as ou operadores económicos no momento da presentación das ofertas, en substitución dos certificados expedidos polas autoridades públicas ou por terceiros, e polo que se confirma que o operador económico en cuestión cumpre as condicións seguintes:

  • Que non se atopa en ningunha das situacións de exclusión ou posible exclusión previstas na normativa de contratos (prohibicións de contratar)
  • Que cumpre os criterios de selección pertinentes.

A finalidade do DEUC é reducir as cargas administrativas dos poderes adxudicadores e operadores económicos na tramitación dos procesos de contratación, así como contribuír a unha maior simplificación dos procedementos mediante a substitución das diversas declaracións nacionais dos interesados por un formulario normalizado a nivel europeo, dispoñible nas diversas linguas oficiais.

Pode acceder á versión electrónica do documento no seguinte enlace: Documento europeo único de contratación (DEUC).

Como a cumprimentación do DEUC non é obrigatoria, atopará tamén nos pregos un modelo resumido de declaración responsable que pode substituír o DEUC.

Rexistros de contratistas/licitadores. Vantaxes de estar inscrito

O Rexistro de Contratistas da Comunidade Autónoma de Galicia (RXC)

O Rexistro Xeral de Contratistas da C.A. de Galicia créase en 1995 (substituíndo o Rexistro de contratistas de obras creado por Decreto de 1986) como un instrumento auxiliar da contratación administrativa que ten por obxecto:

  • por unha banda, facilitar a concorrencia de persoas licitadoras evitando ás empresas a multiplicidade de documentacións análogas a presentar en cada licitación
  • e, por outra, axilizar a tramitación dos procedementos de contratación pública, facilitando ás mesas de contratación a análise das documentacións presentadas

Os seus certificados acreditan, fronte a todos os órganos de contratación do sector público galego, e, salvo proba en contrario, as condicións de aptitude do/a empresario/a en canto á súa personalidade e capacidade de obrar, representación, habilitación profesional ou empresarial, solvencia económica e financeira, e clasificación, así como a concorrencia ou non concorrencia das prohibicións de contratar que deban constar no mesmo.

Ámbito de aplicación

Inicialmente eran licitacións da administración autonómica, pero pronto empezaron a adherirse ao sistema numerosos concellos e iso incrementouse cos sucesivos convenios de colaboración entre a AMTEGA e a FEGAMP que recollía como un dos servizos prestados pola comunidade autónoma un acceso telemático ao Rexistro para consulta das inscricións. Actualmente é recoñecido en todos os órganos de contratación da Comunidade autónoma de Galicia

Sobre a forma de inscribirse no rexistro e a documentación que ten que achegar poderá obter información na páxina de inscrición no rexistro da Consellería de Facenda.

O Rexistro Oficial de Licitadores e Empresas Clasificadas do Sector Público (ROLECSP)

O Rexistro Oficial de Licitadores e Empresas Clasificadas do Estado é outro rexistro pero esta vez de ámbito estatal. Créase no 2013 en cumprimento do disposto nos artigos 326 a 332 do Real Decreto Lexislativo 3/2011, do 14 de novembro, polo que se aproba o texto refundido da Lei de Contratos do Sector Público.

Os/As empresarios/as poden inscribir nel os datos aos que se refire o articulo 328 da Lei, xa citados no rexistro galego.

O Rexistro ten carácter electrónico, e tanto as solicitudes de inscrición como a obtención de certificados tramítanse de modo telemático. Para darse de alta necesítase certificado electrónico: Registro Oficial de Licitadores y Empresas Clasificadas del Estado. Dirección General del Patrimonio del Estado

Na actualidade existe en marcha un proxecto de integración de ambos rexistros (autonómico e estatal) de maneira que a inscrición e actualización de datos sexa única para as empresas independentemente de que se faga a través dous órganos administrativos galegos ou nacionais. Ademais terá a vantaxe engadida de que as inscricións feitas non Rexistro autonómico terán un ámbito de eficacia nacional a efectos de acreditación dos datos rexistrados.

Como presento a miña oferta?

Lugar de presentación

A forma de presentación da documentación nas licitacións, atópase regulada no Artigo 80 do RGLCAP, na que dispón que os sobres haberán de ser entregados nas dependencias ou oficinas expresadas no anuncio ou no prego, ou enviados por correo dentro do prazo de admisión sinalado naquel, salvo que o prego autorice outro procedemento, respectándose sempre o segredo da oferta.

No primeiro caso, os rexistros receptores da documentación darán recibo ao presentador, no que constará o nome da persoa licitadora, a denominación do obxecto do contrato e o día e hora da presentación.

Na Plataforma de Contratos Públicos de Galicia atopará, para cada licitación publicada, cumprida información do lugar de presentación dás ofertas, incluíndo ou horario do Rexistro da entidade e data e hora límite para a presentación da documentación requirida.

Sección cos datos de presentación de ofertas na PCPG

Prazo de presentación

O prazo de presentación da documentación requirida para presentarse a unha licitación está sinalado no anuncio ou prego de cláusulas administrativas particulares.

Os prazos xerais dependen do tipo de contrato:

  • Contratos a publicar no Diario oficial da Unión Europea (DOUE): Mínimo de 52 días dende o envío do anuncio á Comisión Europea. Pódense reducir en 5 días se se proporcionan os pregos ou a documentación telematicamente e a eses 5 días de redución se lle poden engadir 7 máis cando os anuncios se preparen e envíen por vía telemática. É dicir, con eses dous requisitos o prazo inicial se reduciría a 40 días... e se xa se fixera un anuncio previo o prazo redúcese a 36 días.
  • Contratos non publicables no DOUE:
    • Se se trata dun contrato de obras e concesión de obras públicas: 26 días mínimo desde la publicación do anuncio.
    • Para o resto dos contratos: 15 días

Cando vexa calificado un contrato como “urxente” saiba que os prazos redúcense á metade.

Respecto aos procedementos de emerxencia (catástrofes ou situacións de grave perigo) indicar que non teñen prazo porque requiren a actuación de forma inmediata.

Na Plataforma de Contratos Públicos de Galicia (PCPG) atopará sinalado o momento concreto en que finaliza a presentación de ofertas:

Datos de finalización de prazos marcados na PCPG

Os prazos sinalados por días, en contratación, enténdense referidos a días naturais salvo cando se indique expresamente que só deben computarse os días hábiles.

Presentación por correo certificado

Como se indicou anteriormente as ofertas poden ser tamén enviadas por correo dentro do prazo de admisión sinalado naquel.

Neste caso, o/a empresario/a deberá xustificar a data de imposición do envío na oficina de Correos e anunciar ao órgano de contratación a remisión da oferta mediante télex, fax ou telegrama no mesmo día. Tamén poderá anunciarse por correo electrónico, aínda que neste último caso só se se admite no prego de cláusulas administrativas particulares. O envío do anuncio por correo electrónico só será válido se existe constancia da transmisión e recepción, das súas datas e do contido íntegro das comunicacións e identifícase fidedignamente ao remitente e ao destinatario.

Na Plataforma de Contratos Públicos de Galicia (PCPG) atopará sinalado horario límite de presentación de ofertas a máis do número de fax onde debe comunicar o depósito da documentación:

Datos de finalización de prazos marcados na PCPG

Ofertas

Proposicións dos/as interesados/as

Segundo o Artigo 145 do TRLCSP:

  • As proposicións dos interesados deberán axustarse ao previsto no prego de cláusulas administrativas particulares, e a súa presentación supón a aceptación incondicionada polo/a empresario/a do contido da totalidade das devanditas cláusulas ou condicións, sen excepción ou reserva algunha.
  • As proposicións serán secretas e arbitraranse os medios que garantan tal carácter ata o momento da licitación pública (é dicir, o momento da apertura das ofertas, que se realiza nun día, hora e lugar determinados).
  • Cada licitador/a non poderá presentar máis dunha proposición, sen prexuízo do disposto sobre admisibilidade de variantes ou melloras e sobre presentación de novos prezos ou valores nunha poxa electrónica. Tampouco poderá subscribir ningunha proposta en unión temporal con outros se o fixo individualmente ou figurar en máis dunha unión temporal. A infracción destas normas dará lugar á non admisión de todas as propostas por el subscritas.

O artigo 146.1 TRLCSP establece que as proposicións (no procedemento aberto) e as solicitudes de participación (nos procedementos restrinxido e negociado e no diálogo competitivo) deberán ir acompañadas dos seguintes documentos:

  • Os que acrediten a personalidade xurídica do/a empresario/a e, no seu caso, a súa representación.
  • Os que acrediten a clasificación da empresa, no seu caso, ou xustifiquen os requisitos da súa solvencia económica, financeira e técnica ou profesional.
  • Unha declaración responsable de non estar incurso en prohibición de contratar e de estar ao corrente do cumprimento das obrigacións tributarias e coa Seguridade Social.
  • No seu caso, unha dirección de correo electrónico en que efectuar as notificacións.

Para as empresas estranxeiras, nos casos en que o contrato vaia a executarse en España, a declaración de someterse á xurisdición dos xulgados e tribunais españois de calquera orde, para todas as incidencias que de modo directo ou indirecto puidesen xurdir do contrato, con renuncia, no seu caso, ao foro xurisdicional estranxeiro que puidese corresponderlle.

Cando con arranxo a esta Lei sexa necesaria a presentación doutros documentos indicarase esta circunstancia no prego de cláusulas administrativas particulares ou no documento descritivo e no correspondente anuncio de licitación.

Como regra xeral, toda a documentación antecitada debe ser presentada no mesmo momento que se presenta a oferta técnica e/ou económica, non obstante, o órgano de contratación, se o estima conveniente, poderá establecer no prego de cláusulas administrativas particulares que a achega inicial da documentación substitúase por unha declaración responsable do/a licitador/a indicando que cumpre as condicións establecidas legalmente para contratar coa Administración. En tal caso, nunha fase posterior, o/a licitador/a a cuxo favor recaia a proposta de adxudicación, deberá acreditar ante o órgano de contratación, previamente á adxudicación do contrato, a posesión e validez dos documentos esixidos. Este procedemento de documentación simplificada, polo que basta inicialmente con presentar a declaración responsable, é obrigatorio no TRLCSP para os contratos de obras con valor estimado inferior a 1.000.000,00€ e de subministracións e servizos con valor estimado inferior a 90.000,00€. En Galicia, segundo o artigo 24 da Lei 14/2013, do 26 de decembro, de racionalización do sector público autonómico, para a administración autonómica e o seu sector público, establécese este procedemento abreviado como regra xeral, salvo que se xustifique no expediente.

Que é unha "Oferta con valores anormais ou desproporcionados"?

As ofertas con valores anormais ou desproporcionados – antes coñecidas como “baixas temerarias”-, teñen como fin evitar os problemas causados por un eventual incumprimento na execución dun contrato cando se adxudica a unha proposición de difícil ou imposible cumprimento.

Aínda que poida pensarse que é preferible para o interese público que o poder adxudicador pague cando menos mellor, a regra do prezo máis baixo ten uns límites, por debaixo dos cales considerase un indicio de que a proposición non pode ser cumprida e que, polo tanto, deben tomarse precaucións antes de adxudicar.

Ao ser unha mera sospeita, o feito de que unha oferta inclúa valores anormais ou desproporcionados non implica a exclusión automática da licitación, senón a necesidade de conferir trámite de audiencia ao contratista para que xustifique a viabilidade económica da proposición, e de solicitar os asesoramentos técnicos que procedan. A decisión final sobre a xustificación de la viabilidade destas ofertas corresponde ao órgano de contratación, atendendo aos elementos da proposición e ás concretas circunstancias da empresa licitadora, e valorando as alegación do contratista e os informes técnicos emitidos.

Que é unha "Oferta economicamente máis vantaxosa"?

En canto á selección da persoa adxudicataria, o TRLCSP sinala que, para a valoración das proposicións e a determinación da “oferta economicamente máis vantaxosa” deberá atenderse, no só ao prezo, senón tamén a criterios directamente vinculados ao obxecto do contrato (a calidade, o prazo de execución ou entrega da prestación, o custo de utilización, a rendibilidade, o valor técnico, as características estéticas ou funcionais, a dispoñibilidade e custo dos repostos, o mantemento, a asistencia técnica, o servizo postventa ou outros semellantes…).

Cando só se utilice un criterio de adxudicación, este será, necesariamente, o do prezo máis baixo.

Os criterios que han de servir de base para a adxudicación do contrato determinaranse polo órgano de contratación e detallaranse no anuncio ou nos pregos de cláusulas administrativas particulares.

Hai dous tipos de criterios de adxudicación:

  • Os avaliables mediante fórmulas (de xeito automática), por exemplo o prezo, prazo, garantía…
  • Os non avaliables mediante fórmulas, é dicir que se avalían mediante un xuízo de valor.

Os primeiros teñen preponderancia respecto dos outros e a lei recomenda que se lles dea máis puntuación na adxudicación. Non obstante pode haber circunstancias que xustifiquen primar criterios de valor sobre os criterios calculados mediante fórmulas. Nese caso, cando nunha licitación que se siga por un procedemento aberto ou restrinxido atribúase aos criterios avaliables de forma automática (por aplicación de fórmulas) unha ponderación inferior á correspondente aos criterios cuxa cuantificación dependa dun xuízo de valor (como as características estéticas ou funcionais), deberá constituírse un comité que conte cun mínimo de tres membros, formado por expertos non integrados no órgano propoñente do contrato.

A avaliación das ofertas realizarase nesta orde:

  1. Avaliaranse primeiro os criterios “subxectivos”, é dicir, os que deveñen dun xuízo de valor, non sometidos a fórmulas.
  2. En segundo lugar, avaliaranse aqueles criterios para os que se consignou unha fórmula nos pregos (os chamados “criterios obxectivos”).

Que son as melloras?

As melloras son aportacións extras sobre a prestación que foron sinaladas no prego como susceptibles de ser presentadas para a valoración da oferta da persoa licitadora.

Por mellora entendese todo aquilo que perfecciona a prestación do contrato sen que veña esixido ou determinado nas prescricións que definen inicialmente o obxecto do contrato.

A valoración das melloras, no ámbito da contratación pública, nunca pode ser unha mera declaración de vontade de quen a realiza. Pola súa propia indeterminación, require unha precisa xustificación, medición e ponderación, que debe quedar reflectida na motivación do informe que serve de base á proposta de adxudicación.

De presentarse proposicións con melloras non previstas no prego non deben ser valoradas xa que suporía un incumprimento de igualdade de trato e non discriminación.

E, as variantes?

As variantes son propostas alternativas que incorporan solucións técnicas á prestación obxecto de licitación e se concretan nunha proposición alternativa e opcional para o órgano de contratación respecto da que se esixía no prego.

A súa presentación debe preverse nos pregos, de presentarse proposicións con variantes non previstas estaríamos ante a presentación de proposicións simultáneas ou alternativas polo que procedería o seu rexeitamento.

Requisitos para que se poidan admitir as melloras e as variantes

  1. Que se autoricen expresamente polo órgano de contratación
  2. Que garden relación co obxecto do contrato
  3. Que se mencionen no prego e nos anuncios
  4. Que detallen con precisión os requisitos mínimos e modalidades de presentación
  5. Que na licitación se establezan dous ou mais criterios de adxudicación
  6. Que no prego ou no anuncio se establezan os criterios de adxudicación das melloras e das variantes

E, en caso de discrepancia

De que recursos dispoño en caso de discrepancia no procedemento de contratación?

  • Recurso especial en materia de contratación. Só para os contratos publicados no DOUE. Ten un procedemento rápido e son obxecto de impugnación os anuncios, pregos e outros actos como, por exemplo, os de exclusión, os de declaración de deserto, os que descartan unha oferta antes da selección…
  • Recurso administrativo de alzada. Contra todos os actos que non poñan fin á vía administrativa. O prazo de interposición é de 1 mes.
  • Recurso administrativo de reposición ou recurso contencioso-administrativo. Contra todos os actos que poñan fin á vía administrativa. O prazo de interposición do primeiro é dun mes e do segundo en dous meses.

Calquera aclaración referida ao expediente de contratación deben consultala no órgano de contratación.

Durante o proceso de licitación pódense realizar todo tipo de consultas que deberán ser públicas e coñecidas por todas as potenciais persoas licitadoras publicándose a través da Plataforma de Contratos Públicos de Galicia.

Sección de preguntas e respostas na PCPG

En resumo, aspectos a ter en conta á hora de licitar

  1. Coñecer todos os detalles da licitación. Ler en detalle os pregos de cláusulas administrativas e as prescricións técnicas, tratando de resolver as dúbidas que poidan xurdir nos teléfonos ou correos electrónicos de contacto que figuran nos anuncios de licitación.
  2. Comprobar que cumprimos con todos os requisitos esixidos. Os requisitos fundamentais son a solvencia técnica e económica da entidade, polo que en primeiro lugar teremos que autoavaliarnos e decidir se a nosa empresa cumpre todos os requisitos de solvencia, xa que pola contra, pode ser que non mereza a pena presentarnos á licitación.

    Ademais, teremos que controlar se se esixe garantía provisional ou non, e se podemos facer fronte á mesma, se é necesaria clasificación e se contamos ou non con ela.

  3. Controlar os tempos. É fundamental facer unha boa planificación do tempo para evitar présas e acumulación de traballo de última hora. É imprescindible ter moi claro cal é a data límite de entrega das solicitudes, vendo se o prazo cóntase en días hábiles ou naturais ou se a data xa vén especificada no anuncio e no caso de que o envío se vaia a facer por correos, ter en conta o horario das oficinas de correos.
  4. Facer unha listaxe de toda a documentación administrativa e preparala con suficiente antelación. Moitas veces, podemos dar por feito que temos un determinado documento e no momento de presentación descubrimos que está desactualizado (por exemplo un certificado de estar ao corrente na Seguridade Social que pedimos fai xa máis de seis meses), ou que non quedan fotocopias compulsadas do DNI do administrador da empresa. É moi importante ter ben ordenada e controlada toda a documentación, xa que isto facilitará o traballo e sobre todo, aforraranos tempo.
  5. Ter clara a forma de presentación de solicitudes e no seu caso o lugar de presentación.
  6. Ter claros os criterios de adxudicación e os baremos . Para poder axustar ben a eles a nosa oferta. Se o criterio máis importante é o prezo, teremos que calcular moi ben o prezo que imos ofertar para que resulte competitivo á vez que viable para a nosa empresa. Temos que ter tamén en conta que se o prezo que damos é moi baixo, podemos incorrer en baixa temeraria.
  7. Valorar detalladamente a viabilidade. Temos que estudar se a realización dos traballos que se solicitan é realmente viable para a nosa empresa coa proposta dun prezo competitivo. Pode ser que dados os nosos medios técnicos, non sexa rendible realizar os traballos polo prezo ofertado. Nalgúns casos, esíxese que o persoal da empresa realice os traballos nas sedes das entidades, o que supoñería para nós prescindir dese persoal durante o tempo de execución do contrato para outras tarefas, polo que temos que considerar se é viable para a nosa empresa.
  8. E lembre, para calquera dúbida poderá atopar os datos do contacto do servizo que xestiona o contrato na Plataforma de Contratos Públicos de Galicia (PCPG): Localizacións dos datos de contacto na PCPG